کدام استان بیشترین نرخ خانه‌های خالی از سکنه را دارد؟

بررسی تازه‌ترین داده‌های مرکز آمار ایران و شرکت ملی گاز نشان می‌دهد حدود ۲.۵ میلیون واحد مسکونی خالی از سکنه در کشور وجود دارد؛ آماری نگران‌کننده که در شرایط رکود ساخت‌وساز و رشد شدید اجاره‌بها، فشار مضاعفی بر بازار مسکن وارد کرده است.

طبق سرشماری سال ۱۳۹۵ مرکز آمار ایران، تعداد واحدهای مسکونی خالی کشور حدود ۲.۶ میلیون واحد بوده و آمارهای جدید شرکت ملی گاز نیز عددی نزدیک به آن، یعنی ۲ میلیون و ۵۷۴ هزار واحد مسکونی خالی را نشان می‌دهد.

رکود ساخت‌وساز همزمان با رشد اجاره‌بها

بر اساس گزارش‌های رسمی، تابستان امسال صدور پروانه‌های ساختمانی با کاهش محسوسی مواجه بوده است. داده‌های مرکز آمار ایران نشان می‌دهد:

صدور پروانه ساختمانی در شهرداری تهران نسبت به تابستان ۱۴۰۳ حدود ۱۱ درصد کاهش داشته

این کاهش در کل شهرداری‌های کشور به حدود ۲۸ درصد رسیده است

در حالی که تولید مسکن کاهش یافته، بازار اجاره طی دو سال اخیر با افزایش خزنده اما مداوم مواجه بوده و تورم اجاره مسکن بین ۳۷ تا ۴۰ درصد گزارش شده است؛ موضوعی که فشار جدی بر مستأجران وارد کرده است.

۲.۵ میلیون واحد مسکونی خالی؛ ظرفیت مغفول تأمین مسکن

مسکن بزرگ‌ترین هزینه خانوارهای ایرانی است، اما برخلاف بسیاری از کشورها، سیاست مشخصی برای عرضه خانه‌های خالی از سکنه در ایران اجرا نشده است. این در حالی است که بخش قابل‌توجهی از این واحدها حاصل خریدهای سرمایه‌ای و فعالیت‌های سفته‌بازانه است.

دولت طی سال‌های اخیر با راه‌اندازی سامانه‌هایی مانند سامانه املاک و اسکان تلاش کرده بانک اطلاعاتی جامعی ایجاد کند، اما همچنان آمارهای دقیق و قابل‌اتکا درباره مالکان و محل دقیق این واحدها منتشر نشده است.

شناسایی خانه‌های خالی از طریق مصرف گاز

بر اساس داده‌های شرکت ملی گاز، واحدهایی که مصرف گاز صفر یا بدون ثبت مصرف دارند، به‌عنوان خانه خالی شناسایی شده‌اند. هرچند این روش صددرصد دقیق نیست، اما تصویر قابل قبولی از توزیع جغرافیایی خانه‌های خالی ارائه می‌دهد.

حدود ۹.۴ درصد کنتورهای گاز کشور بدون مصرف یا با مصرف صفر هستند

از مجموع ۲۸ میلیون و ۸۴۹ هزار واحد مسکونی، حدود ۲.۵۷ میلیون واحد خالی شناسایی شده‌اند

تهران با بیشترین تعداد خانه‌های خالی

بر اساس جدول توزیع جغرافیایی خانه‌های خالی:

استان تهران با ۴۵۴ هزار و ۹۸۶ واحد مسکونی خالی، بیشترین تعداد خانه خالی را در کشور دارد

در میان استان‌های پرجمعیت، تهران حدود ۷.۸ درصد واحدهای مسکونی خالی دارد

کدام استان بالاترین نرخ خانه‌های خالی را دارد؟

بررسی نرخ خالی بودن واحدهای مسکونی (نه تعداد مطلق) نشان می‌دهد:

سیستان و بلوچستان با ۲۶.۹ درصد، بالاترین نرخ خانه‌های خالی از سکنه را دارد

هرمزگان با ۲۴.۴ درصد در رتبه دوم قرار دارد

کمترین نرخ خانه‌های خالی مربوط به قم (۶.۷ درصد) و آذربایجان غربی (۶.۹ درصد) است

این آمار نشان می‌دهد در برخی استان‌ها، بخش قابل توجهی از واحدهای مسکونی عملاً بلااستفاده مانده‌اند.

مالیات خودروهای لوکس ۲۲۲ برابر مالیات خانه‌های خالی!

یکی از نقاط ضعف سیاست‌گذاری دولت در حوزه مسکن، نبود داده‌های شفاف برای اجرای مؤثر مالیات بر خانه‌های خالی است. در حالی که اطلاعات حوزه خودرو شفاف است، بخش مسکن همچنان با خلأ آماری مواجه است.

بر اساس آمار سازمان امور مالیاتی:

درآمد مالیاتی از خانه‌های خالی طی ۴ سال اخیر: ۳۰ میلیارد تومان

درآمد از خانه‌های گرانقیمت: ۶۱۶ میلیارد تومان

درآمد از خودروهای لوکس: ۶.۷ هزار میلیارد تومان

یعنی مالیات خودروهای لوکس ۲۲۲ برابر مالیات خانه‌های خالی بوده است.