نسل Z تغییرات جدید بازار مسکن را شکل می دهد
به گزارش عصرسازه، بازار مسکن طی ۱۰ سال پیشرو با نوع متفاوتی از تقاضا روبهرو می شود که هم به لحاظ نسلی و هم جمعیتی کاملا با دهه های ۸۰ و ۹۰ تفاوت دارد. نسل Z بازیگر اصلی مسکن تا ۱۴۱۵ است و نیازی که آنها در کنار گونه های دیگر تقاضای جدید خانه در بازار شکل می دهند، تقریبا ۴۰ درصد کمتر از دوره انفجار تقاضای خانه است.
بازار مسکن تا ۱۴۱۵ عمدتا با نیاز سکونتی نسل Z به شکل تقاضای خرید و اجاره روبهرو است؛ جمعیت متولدین اواخر دهه ۷۰ تا اواخر دهه ۸۰ که در مقایسه با نسل قبل از آن، یعنی نسل Y، تقریبا ۴۰ درصد کمتر است.
بازار مسکن ایران از اواسط دهه ۸۰ به مدت حدود ۹ سال با موج بزرگ تقاضا روبهرو شد. در آن مقطع، با ورود دهه شصتی ها به دوره اشتغال، ازدواج و استقلال از خانواده، تقاضای جدید خرید یا اجاره مسکن ناگهان به سطح ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار واحد مسکونی در سال رسید. اما اکنون، متولدین سال های ۷۸ تا ۸۹، بخش زیادی از جمعیت نسل Z را تشکیل می دهند که ورود آنها به بازار تقاضای مسکن به شکل محسوس آغاز شده است.
سال گذشته، تعداد ازدواج ها در کشور به پایین ترین حجم از سال ۷۱ رسید؛ ۴۳۱ هزار مورد که در مقایسه با متوسط نزدیک به ۸۰۰ هزار ازدواج در دهه ۸۰ و پیک ۸۹۰ هزار موردی در سال ۸۹، بیانگر افت بیش از ۴۰ درصدی تقاضای مسکن از محل تشکیل خانواده است.
اما کل نیاز به مسکن جدید در چشم انداز پیشرو فقط به ازدواج ها ختم نمی شود. میل به تجرد قطعی در نسل جدید بیش از نسل گذشته است و در نتیجه باعث افزایش محسوس تقاضای مسکن ناشی از استقلال از خانواده شده است. همچنین افزایش آمار طلاق در سال های دهه ۱۴۰۰ و بالا رفتن نسبی سهم افرادی که تمایل به ازدواج دوباره ندارند، گروه دیگری از تقاضای مسکن جدید را تشکیل می دهند.
در کنار این گروه ها، آسیب دیدگان شرایط اقتصادی یک دهه گذشته که تحت تاثیر تورم بالا و درآمد پایین دچار فقر مسکن یا بدمسکنی شده اند نیز بر روند تقاضای مسکن اثرگذار خواهند بود.
دکتر محمود اولاد، رئیس تیم مطالعاتی نسخه جدید طرح جامع مسکن، اعلام کرد: نیازسنجی هایی که بر اساس گونه های مختلف تقاضای آتی مسکن انجام شده، متوسط سالانه نیاز به ساخت مسکن جدید در کشور را ۵۹۰ هزار واحد مسکونی برآورد می کند. نسخه جدید طرح جامع مسکن نیز تاکید می کند: ظرف بازار مسکن نسبت به دو دهه قبل، محدود شده؛ چون نسل جدید نسبت به نسل قبلی کوچک شده است.
نتایج اولیه نیازسنجی نشان می دهد، طی سال های منتهی به ۱۴۱۵، سالانه ۴۴۰ هزار واحد مسکونی جدید برای ازدواج ها، ۵۰ هزار واحد برای تقاضای ناشی از طلاق و حدود ۱۰ تا ۲۰ هزار واحد برای تقاضای مربوط به تجرد قطعی باید تولید شود. با در نظر گرفتن واحدهای مورد نیاز برای جبران استهلاک و نوسازی و نیز بهبود مسکن در بافت های ناکارآمد شهری، متوسط نیاز به مسکن جدید در ۱۰ سال آینده، ۵۹۰ هزار واحد مسکونی است.
از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴، سالانه متوسط ۴۹۶ هزار تقاضای جدید مسکن از محل ازدواج ها شکل گرفت که ۲۰۰ هزار مورد کمتر از سال های دهه ۹۰ و حدود ۴۰۰ هزار مورد کمتر از سال های دهه ۸۰ بوده است.
مقیاس تقاضای مسکن در ۱۰ سال آینده، چشم انداز سرمایه گذاری ساختمانی را ترسیم می کند. سرمایه گذاران بازار ساخت و ساز با دو دسته تقاضا روبهرو هستند؛ نیاز مصرفی که مطابق برآوردها حجم آن کمتر از سالی ۶۰۰ هزار واحد است و تقاضای سرمایه ای که برحسب شرایط اقتصادی و سیاسی کشور تغییر خواهد کرد.
در عین حال، قیمت ملک نیز در سال های آینده با معادله جدید تقاضا و عواملی مانند مهاجرت، تغییرات اقلیمی و شرایط اقتصادی، دستخوش تغییراتی در روند افزایشی خواهد شد.